YAZI YAZMAK ÜZERİNE

Yazı yazmak insanlığın eski serüvenlerinden biridir. Hazreti İsa’nın doğumundan 3200 yıl önce Sümerlerce bulunmuştur. İlk yazı resim şeklinde maddenin tarifine yönelikken kavramlar geliştikçe resimler sembolleşerek harf ve rakama dönüştü. Bugün kullandığımız yazılara dek yazının ne evrelerden geçtiğini araştırmacılara bırakalım.

Yazıyla birlikte yazı araçları da önemli. Bir kalem ve bir kağıttan, daktiloya, ordan bilgisayara uzanan yazı araçları konusunda belki de hokka, divit görmüş son kuşaktanım. Dolmakalem bir asalet göstergesiydi. Tükenmez kalemse sokakların yosması sayılıyordu. Daktilo, işi yazmak olanın dostu ve aracıydı. Bu araçların saltanatı uzun sürdükten sonra bilgisayar kullanılmaya başlandı. Bilgisayarla birlikte internet iletişiminin yaygınlaşması gene sembollerden resimlere dönüşün tehlikesini içeriyor. Çünkü görsel yanıyla direk mesajı verdiği için bir dilde var olan kavramlara pek ihtiyaç duymuyor. Yazı orda sadece yardımcı bir unsur.  

 

Bilgisayarla yazmak çok büyük kolaylık. Yazınızı istediğiniz yerden başlatıp istediğiniz yerde bitirebilir, aralara dilediğiniz yerde ekler koyabilir, böylece yazıyı zenginleştirebilirsiniz. Hata yaparsanız yaptığınız satırı, cümleyi, kelimeyi, harfi tarayıp “del” tuşuna basmanız yeterli. Bütün bunları üç, bilemediniz beş harekette gerçekleştirebilirsiniz. Bir kalem veya bir daktilo ile kâğıda yazarken bunları yapmak mümkün değil. Hatayı en aza indirmek için ille de karalama kâğıdına yazmak, sonrada onları temize çekmek gerekiyordu. Böylelikle bir yazıyı iki kere yazmış oluyordunuz.

Kalem veya daktilo ile yazı yazarken karalama ve temize çekme angaryası olduğu için zaman kaybından söz edilebilir. Bilgisayarla yazmakla bunun önüne geçilerek hem zamandan hem kâğıttan tasarruf etmek, böylelikle kaynak israfını önlemek, milli servetede katkıda bulunmak mümkün. Birde yazıyı kağıda döküp, zarfa koyup postaya da vermiyoruz artık. Her şey elektronik postayla üç beş saniyede halloluyor.

Bilgisayarın bir güzelliği de hatalı yazdığınız kelimede sizi uyarması. Biraz dil kurallarını, birazda noktalama işaretlerini biliyorsanız işiniz kolay! Romanlar yazmaya başlayabilirsiniz.

Hepimiz hayatlarımızı roman olarak nitelendiririz. İç geçirerek şöyle bir geçmişi anıp da “bir yazsam, hayatım roman olurdu” demeyen yoktur. Buna rağmen yazmayı seven bir toplum olduğumuz söylenemez. Demek ki o sözler bir duygulanım sırasında söylenir, bir başka sohbette hatırlanana kadarda unutulur gider.

Yazmak güzel şeydir. Yazarken içinizi boşaltmış ve hafiflemiş olursunuz. Ben öfke ve sevinçlerimi içimde taşımayı sevmiyorum. Kafamda da onları pek taşımam. Boşalttığım tek yer yazıdır. Bu yazı kimi zaman şiir olur, kimi zaman kısa bir hikâye. Kâğıda döktüm mü o konuyla ilgili bütün düşüncelerimden kurtulurum. Hatta öyle olurum ki, konuyu unuturum. Ama yazmazsam o hep aklımda kalır. Ne zaman sorsanız hatırlarım.

Kısaca anlayacağınız, bilgisayar olmazsa pek kolay yazamam.

İyi ki varsın bilgisayar!..

Yayın Tarihi: 11.08.2014

ŞAİRLERİN ŞİİRLERİYLE SÖYLEDİĞİ

Hava durumunun, neşemizin dorukta olması gereken özel günlerde iyi gittiği çok ender zamanlarda görülür. Bu günlerde hava genellikle ya soğuk, ya yağmurlu, yada puslu olur. Kişisel özel günlerimizde hava güzelse mutluluğumuz katlanarak artar. Soğuk, yağmurlu veya pusluysa kendimizi özgürce dışarı atamadığımız için mutluluğumuz kimi yerde yarım kalır. Toplumun da özel günleri var biliyorsunuz, o zaman içinde durum aynıdır. Hatta işin törensel boyutu sergilenemediği için o özel gün bir yanıyla eksik kalır. Bu özel günler milli bayramlarımızdır. Dini bayramlarımız ömrümüz süresince, (hicri takvimin bir yılının miladi takvimin bir yılından 10-11 gün eksik olması nedeniyle) her mevsime uğradığı için güneşli günlere de denk gelebiliyor, karlı buzlu günlere de. Milli bayramlarımızın böyle bir şansı yok! Onlar çakılı yıldızlar gibi aynı mevsimlerde dururlar. Sizlerde orda çakılı yıldızlar gibi duruyorsanız bu haftada buluştuk demektir. Hava nasıl olursa olsun bu benim için mutlu olmaya yeterlidir.

…

Bugünkü şiirler, tamamı kan kardeşime yollanan şiirlerden oluşuyor. Bölü işareti olmayan küçük sayılı şiirler gönderilmemiş şiirlerdir. Defterime karışık yazmışım. Burada yazılış tarihine göre düzene koyup sizlere sunuyorum. Sizleri, araya hiç girmeden şiirlerle baş başa bırakacağım. 

***

239/5

Burada hava gene yağmurlu

Soğukta var üstelik

Şemsiyem kaçırıyor

Üstünde iki delik

Güneşi unuttum

Hatırlayan var mı

Isıtır mı yüreğimi

Yoksa beni yakar mı

Bir gün gösterse kendini

Bulutları aralasa

Bende gördüm derdim

Eğer sorarlarsa

Öpücük gibi yanağıma

Işığı konsa

Güneşim sensin

Gün ışığımda sen

Çıkıp uzaklardan bir gelsen

Yağmurlar durur

Bulutlar giderdi

Gökyüzüm mavi mavi

Mavileşirdi her gün

Burada hava gene yağmurlu

Soğukta var üstelik

Şemsiyem kaçırıyor

Üstünde iki delik

Aydın Göle

14 mart 2003

***

240/6

Kasvetlerin dağıldığı

Koyunların sağıldığı

Suların durulduğu

Hesapların sorulduğu

Mutluluğun doğurdu

Sakilerin mey sunduğu

Kadehlerin parladığı

Gün olsun bu günün

Aydın Göle

14 mart 2003

***

241/7

Bir gece olsun bir gece

Bir gece olsun sadece

Bütün istediğim bu ömrümce

Koyup gittin ya zalimce

Dermansız kaldım iyice

Gel artık vefasızım gel

Aydın Göle

16 mart 2003

***

242/8

Bir hikâyem var benim

Miras kalmadı biz kazandık

Hem yaşayandık, hem yazandık

Mevsimleri biz tayin ediyorduk

Canımız isteyince bahar

Erikler zehir yeşili

Canımız isteyince güler yüzlü

Domatesler utangaç kıpkırmızı

Kadife donlu şeftali ve yaz

Canımız isteyince yağmur yağmur

Sarı sarı yaprak

Salkımlarca güz

Ustura kadar soğuk gelinlikle

Bembeyaz kış çekerdi canımız kimi zaman

Kuşlar yaban ördekleri aç kalırdı

Vazgeçerdik

Hikâyemizi biz kazandık

Hem yaşayandık, hem yazandık

Aydın Göle

16 mart 2003

***

243/9

Geceler örtünce siyah yorgan uykuyu

Uyku andırır dipsiz, derin kuyuyu

Kaydırırız içine gözlerimizi

Bir tutam rüya ekeriz üstüne

Aydın Göle

17 mart 2003

***

244/10

Sen sevdaların yolcusu ol

Ben sonbahar çöpçüsü

Sen baharlara doğ

Ben sisli kasımlara

Umutların bitmesin senin

Benim mutluluğuna gözyaşım

Aydın Göle

20 mart 2003

***

245/11

Ben mevsimleri süpürdüm hazanımda

Kimse kalmamıştı, sen vardın yanımda

Mevsimleri neyleyim

Ben sensiz zır deliyim

Senle kırk dokuz elliyim

Her elimde bir yürek

Her yürek sana atıyor canım

Gülün adını söyler gibi

Lâlenin rengini

Yanık kokusunu karanfilin

Senin adını, seni söyleyerek

Her yürek sana atıyor

Ben mevsimleri süpürdüm

Dargın akan dereciktim

Deniz oldum köpürdüm

Aydın Göle

21 mart 2003

***

12

Kapalı kapıları açtım ardına kadar

Gelen bahardır sandım, aldandım

Ben aldandım ağaçlar aldanmadı

Onlar hala çiçeksiz

Ben çiçek açtım balözüm

Kar delenler gibi ayaza

Ayaza kök söktürdüm

Bütün hünerlerine rağmen.

Jilet oldu ustura oldu

Kırbaç gibi şakladı suratımda

Rüzgâr olup deli deli eserek

Param parça etti yüzümü

Kardelenliğimi hatırlattın ya

Soğuk taşların arasından güneşe

Pür neşe

Boynumu uzattım

Sen varsın ya

Kılıç sallansa başımın üstünde

Vız gelir

Namerdim dönersem yaşamaktan

Aydın Göle

22 mart 2003

***

Hepinize iyi pazarlar sevgili okurlar.

Yayın Tarihi: 10.08.2014

DEMOKRASİ Mİ? HOPAŞİNANAY!...

Ülkemizde olan biteni izlemek başlı başına bir iş. Her şey öyle baş döndürücü bir hızda gelişiyor ki, izlerken insanın başı dönüyor. Bir konuya eğilip yazayım diyorum, bir gün değil bir saat sonra bile o konu eskiyor, yazamıyorum. Olay bakımından çok bereketli, çok zengin bir ülkeyiz. Dünya ülkeleri de bizden aşağı kalır değil. Ama kimse hız konusunda elimize su dökemez. Doğal afetler konumuz dışı. Öyle bir kıyas yapmıyorum.

Bir ara “barbarlık” başlığı altında bir yazı yazayım dedim. Olaylar öyle üst üste geldi ki konu kendiliğinden gelişti, sonunda buhar oldu uçtu. Ülkemizde her konunun buharlaşma nedenine, toplum olarak balık hafızalı olmamız gösterilir. Doğrudur da.. öyle olmasa bizi o kadar çok ve kolay kandıramazlardı. Politikacıların bizi her defasında nasıl kandırdıkları konusu ortada.

O kadar uzak bir tarih değil, birkaç yıl önce (5 ağustosta 2009 yılında) Şili’de bir maden kazası yaşanmıştı. Yerin 622 metre altında 33 maden işçisi mahsur kalmıştı. Dünyadaki bütün haber kanallarının canlı yayınlarıyla izlediğimiz kurtarma çalışmalarının sonunda, yer altındaki bütün işçiler 13 ekim 2010’da kurtarıldılar. “Ne güzel öleceklerdi.” Fırsatı kaçırdılar.

Bu söz size bir yerden aşina gelmiyor mu? Gelmiyorsa üzülmeyin, önceden balık hafızalıyız dedik zaten. İnternetten konuyla ilgili geçmiş gazeteleri tararken bu sözleri görünce hatırladım. 17 mayıs 2010 tarihinde Zonguldak’ta bir maden ocağı çökmüş, göçük altında 30 işçi kalmıştı. Daha sonra 28 işçinin cesedi çıkarılmış, 2 işçinin ise cesedi çok sonra bulunmuştu. O zaman yüksek siyasetle uğraşanların neler dedikleriyle sizlerin canını sıkacak değilim. Soma olayları mı dediniz? Uzağa bakmaktan yakını göremeyeli çok oldu. Onun için yakın gözlüğü kullanıyorum. Bu sıralar gözlüğümü evde unutuyorum. Dışarı çıktığımda telefonuma dahi bakamıyorum; yakını boş verin. Uzağa bakmaktan uzak görüşlü oldum. Millet adımı falcı koydu.

Neyse biz tekrar Şili’ye dönelim. Şili’deki muhteşem bir birliktelik, azim, planlama hayat kurtarıyor, kurtulan her işçi Devlet Başkanı Sebastian Pinera ve Maden ve Enerji Bakanı Laurence Golborne’i karşısında buluyor ve onlarla kucaklaşıyorlardı. Biz ise maden işçilerimizi kurtaramıyor “güzel öldükleriyle” ve “kaderle” tembelliğimizi örtüyorduk.

Şili’deki maden işçilerini kurtarma harekatından 3 ay altı gün sonra yani 19 ocakta aynı Enerji Bakanı Laurence Golborne benzin ve gaz zamlarından dolayı yuhalanıyor, hatta taşlanıyordu. Halkın, gaz fiyatlarını arttırmayacağı sözünü tutmadığı için Devlet Başkanı Sebastian Pinera’ya da tepkisi büyüktü. 3 ay önce işçilerin hayatlarını kurtarmak onların hoş görülmeleri için yeterli olmamıştı. Bunun üzerine gaza yapılan zamlar geri alındı.

Bizdeki seçim kazananlar kendilerini halkın hizmetçisi saymadıklarını açıkça gösteriyorlar. Halk yararına yaptıkları her şeyi biz yaptık diyerek inayet gösteren padişah gibi halkın kafasına kakıp duruyorlar.

Islıklansalar bile usta konuşmacılıklarıyla kitleleri sakinleştirecek bir konuşma yapmak yerine “değer bilmezler, yazıklar olsun” yakınmalarını siyasetçilerimizden çok duyarız.

Bizde böyledir. En demokrat olduğunu iddia eden yönetici bile halkın karşısında mütevazi duracağına ona tepeden bakar. En olmadık biçimde sinirlenince de karşısındakinin veli nimeti olduğunu unutarak azarlar. Bu bizim ne kadar demokrat olduğumuzun göstergesi. Azarlanmak hoşumuza gidiyor. Demokrasi istediğimizde yok!

Bir ara derneğimize Arifiye’den bir konuk geldi. Sohbet sırasında söz döndü dolaştı siyasete geldi dayandı. Ben tutum ve davranışın çok demokratik olmadığının örneklerini verdim. Konuğumuz ülkeyi ancak bir diktatörün kalkındırabileceğini belirtiyordu. Böyle davranan bir liderin topluma güven verdiğini söylüyordu. Sözün bittiği yerdi. Ne desem dinlemezdi.

Sadece siyasetin bir kanadı böyle davranmıyor. İktidarlara şiddetle karşı olan başka biri de demokrasinin halkı kandırma rejimi olduğunu, tam bağımsız olmadan özgür olunamayacağını, tam bağımsızlığın devletin ekonomik alandan kaçmadan sağlanamayacağını, sağ iktidarların son zamanlarda özelleştirme adı altında kitleri yabancılara satarak bağımsızlığı yok ettiğini, küreselleşmenin bu iş için hazırlanmış bir kılıf olduğunu söyleyerek demokrasi karşıtı olduğunu belirtiyordu. Ülke ancak diktatörlükle refaha erebilirmiş.

Aklınız karıştı mı?

Çaremiz var canım. Bir tutam 3 büyükler, bir tutam popçu şarkıcılar, bir tutam “su testisi su yolunda kırıldı,” bir tutam da “yok böyle bir dans” koyduk mu her şey hallolur. Demokrasi için üzülmeye değer mi hiç?

Hopaşinanay!...   

Yayın Tarihi: 08.08.2014

KÜRTÇE 2. DİL OLAMAZ ÇÜNKÜ İNGİLİZCE 1. DİLDİR

Yılmaz Özdil’in yazılarına hayranım. Olayları hafif alaylı bir dille ele alışı, açık ve sade yazışıyla kolay anlaşılır anlatımını çok beğeniyorum. Bir süre önce yazdığı bir yazısını sakladım. Bende gazetemize yazmaya başladığım sıralarda Türkçe konuşma hassasiyetimi vurgulamış, bir dizi yazı yazmış, dilimize girmiş yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarını vermiştim. Yılmaz Özdil Kürtçenin bu ülkenin ikinci dili olarak onaylanmasını isteyenlere başka bir bakışla cevap veriyordu. Şimdi o yazıyı okuyalım.

***

The iki dil...


Kanyon:

Mhacka, Chakra, Macrocenter, W, Sushico, Bally, Bashqua, Scabal, Haaz, Mom-to-be, Flower... “Allahım nerdeyim ben?” diye düşünüyordum ki, “Mars” Cinema yazıyor!

Yasai katsu curry
Ebi Raisukaree
Yaki Udon
Moyashi soba.

Nedir bunlar?
“Karateci” diyenler, yanıldı.
Mönü bu.
Pilav, tavuk, kabak filan.

İstinye Park:
N’fes büfe, Ta-Ze, Coquet, Hat Quarters, House Cafe, Milimetric, Anatolian Arts, Tırtıl Kids,Topal Exclusive, Osmani, Biletix, Mania... Şeytan diyor, gir içeri “How much?” diye sor.

- Buyrun...
- Kahve lütfen.
- Espresso, decaffeinate, cappucino, latte macchiato, cafe au lait, hot chocolate?
- Türk kahvesi yok mu?
- Maalesef...
- Su alayım o zaman.
- Normal mi, Pellegrino mu?
- Dizel olsun!

Ankara Cepa:
X-Side, Assortie, Pırlant, En Plus, Decorium, Medilife, Can Can Garage, Dryman...Advantage Platinum’u yanınıza almayı unuttuysanız, sıkmayın canınızı, Mastercard Gold’la ödersiniz artık... Başbakanımızın kankası, sponsor Remzi’nin mağazası da var, Ramsey.

Canım fast food çekti, çevirdim bi taksi, kapısında Yellow Taxi yazıyor, bindim, radyoda Joy FM açık, şoför baktı ki bende Türk tipi var, Power Türk’e çevirdi, öndeki arabanın arkacamına yapıştırmışlar, baby on board, neyse geldik, ağız alışkanlığı tabii “Thank you birader” dedim, “Okey abi” dedi.

Kelebekia, Aqua, Avangarden, Realty World, Pelican, Exen, My World, Incity, Kentplus, Uphill Court, Fibalife, Sunflower, Antrium, Millenium, Elysium, Bosphorus, Riverside,Residence filan... Gaziantep olmuş Antepia! Maraşium’la Urfaqua yakındır.

Ankara Kent Park:
Prestige Sinema, Tobacco Shop, Kuki House, Burger Story, Timboo Cafe, Most Life Club...Pantolonu yıkatıyorsun Dry World, kaportayı yıkatıyorsun Oto Hammam.

BDP’liler “Biz bundan sonra market, manav, lokanta etiketlerimizi Kürtçe yazacağız” dedi, ortalık ayağa kalktı.

Sordum Kürt arkadaşlarıma, “Ew hurme ki tu duxi, rojek be te buxurine” deniyormuş...“Zamanında yenen hurmalar, gün gelir tırmalar” yani!

***

Yazıyı okudunuz. Verilen örneklerden birini anlatmak bile yeter. Bir şeyin güzelliğini vurgulamak için kullandığımız “Enfes” kelimesinin ikinci harfi olan “N” harfinin önündeki “E” harfi kaldırılarak İngilice’de “N” harfinin “EN” okunması fırsat bilinip cinlik yapılmış, kelime zorla İngilizce imiş gibi sunulmuştu. Reklamın iyisi kötüsü yoktur derler, yeterki ilgi çeksin. Acaba?...

Yılmaz Özdil yapmış yapacağını. Ülkemizde 2. dilin tabelalarda ve dilimizde çoktan yer ettiğini, Kürtçenin 2. dil olamayacağını vurguluyor. Bizim 2. dile değil 3. dile itirazımız var. Şimdi sizin bana itirazınız mı var? Neden?

1: Yazıyı Yılmaz Özdil üzerine kurduğum ve kolaycılığa kaçtığımı mı düşünüyorsunuz?

2: İngilizcenin çoktan 2. dil olduğunu hatta Türkçeyi tahrip ederek öne geçtiğini vurgulayarak Kürtçenin resmi dil olmasına ses çıkarılmaması gerektiğini ima ettiğimi mi düşünüyorsunuz?

3: Yoksa bu ikisini ayırmadan mı düşünüyorsunuz?

Peki o zaman bende size sorarım, Türkçe İngilizcenin istilasına bu kadar uğrarken neden tepkisiz kaldık?

Bu ülkede kim ne desin bin yıldır esas kimlik Türklüktür, resmi dil de Türkçedir. Kürtçe resmi dil olsun demiyorum. İngilizce de resmi dil olsun denmedi. Ama dilimiz denetim ve egemenliğinde olduktan sonra İngilizce resmi dil olsa ne fark eder, olmasa ne fark eder?  

Kısaca Kürtçe 2. dil olamaz, çünkü İngilizce 1. dildir.

Yayın Tarihi: 06.08.2014

ÇOCUK MASUMİYETİNE REKLAM VE MODANIN ETKİSİ

Çocuklar ne yaparlarsa yapsınlar, yaptıkları bize şirin gelir. Çünkü çocuk bilinçli olarak yapmaz yaptıklarını. Çoklukla yaptığı şey taklittir ve oyundur. Eğitim çağına gelene kadar, ki bu çağ giderek daha küçük yaşlara inmektedir, çocuk ilk öğrendiklerini bu yolla öğrenir. Öğrendikçe taklit eder, taklit ettiği şey her ne ise onu oyununun bir malzemesi, bir parçası olarak kullanır. İşte bu sırada büyüklerin dünyasıyla bütünleşir. Zaten bütün derdi bu dünya ile bütünleşmektir. Tüm yaptıkları bu bütünleşmeyi sağlayacak biçimde dikkat çekmek içindir. Bunları yaparken çok kestirme bir yol izler, kendini hiç gizlemez. İşte bu çabalar bize ilginç, komik ve şirin gelir.

Bunu bilen reklâmcılar çocukları ürün pazarlama konusunda sınır tanımaz biçimde kullanıyorlar. Bu sıralar ünlü bir otomobil firmasının iki çocuk üstüne kurduğu reklâmı bu cinsten bir reklam. İçine kattıkları çocukça istekler ve bir birini izleyen konular reklâm filmini sinema filmi haline getiriyor. Asıl sorun bundan sonra başlıyor. Olağanlaştırılan şey çocukların tüketme taleplerinin değiştirilmesidir. Çocuklar o yaşlarda sakız balon simit üçgeninden çıkıp otomobil, sevda, macera v.b çokgenine sokuluyorlar.

Beslenmeden temizliğe kadar bir çok konuda çocuk görüntülerine bulaştırılan cinsel içerik, bütün şirinliğine rağmen tehlikeli. Hatırlayın; bir kâğıt peçete reklâmında küçük bir kız kendinden büyük topuklu ayakkabılar ve bir büyüğünün geceliğiyle “güzelliğimi süte borçluyum” diyerek bardaktaki sütü deviriyor, masaya yayılan sütü temizlemek için kâğıt peçeteyi alırken “bende iyi şeylere lâyığım” diyerek de göz süzüyordu.

Reklâmların çocuklara kötü etkisinden söz edilecekse en başta bencillikten söz edilmeli. “Bende iyi şeylere lâyığım” sözü böyle bir bencilliğin temellerini atar. Böylelikle ilerdeki yaşlarda bencillik yerleşik kişilik haline gelir. Ardından geleneksel beslenme alışkanlıklarının 

değiştirilerek Türk mutfağının terk edilmesi, sağlıksız, ayak üstü beslenmeyle obez bir neslin yetişmesi reklâmın kötü etkileri arasında sayılmalı. Daha sonra çocukların erken yaşlarda hedefsiz bir tüketime yöneltilmekte olduğu unutulmamalı. Reklâmlar bilinçsiz tüketimi artırmakta ve ihtiyaçtan çok ihtiyaç dışı tüketime yol açmaktadır.

Örnekler o kadar çok ki, saymakla bitmez.

Gıda sektörü kadar önemli sektörde moda sektörüdür. Moda denilince her konuyu içine koyabilirsiniz. Güncel her konu modayı ilgilendirir. Elbette giyim kuşam, modayı ilgilendiren konuların en başında gelir. Moda ile çocukların masumiyeti çalınmaktadır. Görünenin altını kazırsanız bunu görürsünüz. Gelişmiş batı ülkeleri bu konuda çok duyarlı davranıyorlar. Ticari geçmişleri de epey eski olunca anamalcı zihniyetin doymazlığının nereye varacağını kestirebiliyorlar. İngiltere’den bir haberle konumuzu pekiştirelim.

***

İngiliz hükümetide yakın gelecekte çocukları bekleyen tehlikeleri fark etmiş olacak ki modadaki aşırılıkla mücadele için kolları sıvadı. Kendisi de 3 çocuk babası olan Başbakan David Cameron, ailelerin çocuklarıyla alışverişe çıkmaktan korktuğunu gerekçe göstererek üzerinde ‘Lolita’ yazan kıyafetler ile cinsel içerikli yayınlara yasak getirilmesi talimatını verdi. Cameron’ın bu kadar kararlı olmasının altında yatan neden ise, 6 yaş çocuklar için üretilen ‘Lolita’ marka yatakları gördüğü zaman yaşadığı şok. Çünkü, Rus yazar Vladimir Nabokov’un aynı isimli romanında orta yaşlı bir adamın 12 yaşındaki genç kıza tutkusu konu ediliyordu. Yasağın haklı gerekçelerinden birini İngiltere Çocuk Bakanı Sarah Teather BBC’ye verdiği röportajında şöyle dile getiriyor. “Çocuklarıyla alışverişe giden ailelerden sürekli uygunsuz kıyafetler gördükleri yönünde şikayet alıyoruz.” Birkaç yıl içinde Avrupa’nın çocuklara en dost ülkesi olmayı hedefleyen İngiltere tek de sayılmaz. Amerika’da birçok sivil toplum örgütü çocukların hedef olmasını engellemeye çalışıyor.

***
Ülkemizde de konu üstüne görüş bildirenler var. Ülkemiz çocuk psikologlarının görüşlerine yer vermek istiyorum.

Ortak kanı, modanın çocukların ruhsal ve fiziksel gelişimini olumsuz etkiliyor olduğu yönünde. Bu yüzden İngiltere’deki yasağı haklı buluyor ve Türkiye’de de uygulanmasını istiyorlar. Kendisi de çocuk sahibi olan psikolog Zeynep Temizer Atalar, kısa elbiseler ve düşük bel pantolonlardan şikâyet ederek başlıyor söze. Çocukların bu tür kıyafetlerin içinde rahat edemediklerini dile getiren Atalar, ebeveynlerin çocuklarına büyümüş de küçülmüş görüntüsü vermek için bu elbiseleri seçtiğini anlatıyor. Çocukların belli yaşlarda anne ve babasına özenmesinin normal olduğunu ifade eden Atalar, ebeveynlerin bilinçli davranıp çocuklarına yaşına uygun kıyafet seçmesini tavsiye ediyor. Atalar bir de uyarı da bulunuyor. “Çocuklarınızı büyümüş de küçülmüş diyerek sevmeyin! Yaşına uygun muamele yapın.”

Bu uyarıyı dikkate almak gerek. Şimdide Ayşenur Dinç’in belirlemelerine bir bakalım.

Uzman psikolojik danışman Ayşenur Dinç, moda sektörünün özellikle kız çocuklarına çabuk büyümeleri ve kendilerine uygun olmayan kıyafetleri seçmeleri yönünde baskı uyguladığını dile getiriyor. Çocukların kıyafet seçiminde en büyük belirleyicinin televizyon olduğunu söyleyen Dinç, çocukların rol model olarak gördükleri ünlülere benzemeye çalıştıklarını anlatıyor. Son yıllarda yapılan araştırmalarda çocukların öğretmen ya da doktor olmak yerine şarkıcı veya oyuncu olmak istemeleri de bunun göstergesi. BBC televizyonu da toplumda rol model olarak görülen şarkıcı ve oyuncuların 18 yaşından küçük olduğunu hatırlatıp, tekstil firmalarının onlara benzemeye çalışan kız çocukları üzerinden servet kazandıklarını ifade ediyor.

Dinç, internet oyunlarındaki tehlikelere de dikkat çekiyor. Sitelerde “Dora’ya uygun kıyafeti giydir ve makyaj yap”, “Küçük Sırlar dizisindeki Ayşegül’e makyaj yap!” gibi oyunların olduğunu dile getiren Dinç, bu tür sitelerin de çocuklara yetişkin gibi olmayı öğrettiğini söylüyor. Dinç örnek olarak da 3 yaşında kızı olan bir annenin rujunu kızının çekmecesinde bulmasını örnek gösteriyor.

Giderek çocuklar çocuk masumiyetinden uzaklaşıyorlar. Daha doğrusu çocuklar masum, ama örnekler çocuklara göre değil.

Yayın Tarihi: 04.08.2014 

ŞAİRLERİN ŞİİRLERİYLE SÖYLEDİĞİ

Merhaba sevgili okuyucum. Yaz meğer ramazan molası vermiş. Takdiri ilahi.. bu sıcaklarla orucun zor olacağından yüce yaradan bizlere bir kolaylık ihsan ederek bol yağmurlu bir ramazan geçirmemizi nasip eyledi. böyle diyerek bilmeden günah işlemiş olmaz mıyız? Çünkü Allah kulları arasında ayırım yapmaz. Biz yaz ayı içinde kavurucu sıcaklarla uğraşmadan oruç tutarken, bir damla su olmayan yerlerde huşu içinde oruç tutan kulların günahı ne? Ayrıcalıklı olma duygusuna düşmemek için binlerce kez estağfirullah dememiz gerekir. Bu iklimin (coğrafyanın) özelliği böyle. Ayrıcalık varsa bu coğrafyada yaşıyor olmamızda vardır. Buna şükür etmeliyiz. İnsanız işte, her şeye bir anlam katma çabamızdan yorumlar yapıp duruyoruz. Bunun sonucudur ki kimi, adı her ne olursa olsun bir örgüte militan olurken, kimide Yunus gibi, Mevlana gibi sevgi adamı olup insanlığa ışık saçıyor.

Yaz yaz dedik yazın son ayınada erdik. Önümüzde “En solgun mevsimi seven ruhların” mevsimi var. Son bahar olanca yürek buruculuğuyla hükmünü sürecek yakında. Sisli kasımları da yaşayacağız ömrümüz varsa. Sonrası ak çarşaflar üstünde ak yorganlarla uykuya yatacak doğa.

Çocukluğumda iki mevsim vardı benim için. Biri bahar, biride yazdı. Sonbaharda yüreğimi kasvet sarardı. O gölgeler, o kapalı hava içimdeki coşkuyu neşeyi silip süpürürdü. Kışı da o kadar sevmezdim. Kar yağdığı zamanlar hariç.. bu gün kendimi böyle bir iklimde yaşadığım için çok şanslı sayıyorum. Dört mevsimi gören kaç yer var değil mi? Görmesini bilene her mevsimin ayrı güzelliği var.

Gönderilmemiş şiirlerle başlayalım. Diğer konulara sırası geldikçe değineceğim.

…

109

Bahar geliyor artık

Kokusunu duyuyorum iyiden iyiye

Korkusu bitti uzun gecelerin

Beni yalnızlığın kelepçelerinde bulamayacak ay

Kar üzgün yağmayacak bundan sonra

Aydın Göle

20 şubat 2003

***

110

Nar ağlayadursun

Mevsimi geçti diye

Akasya

Hüzünlere makas ya

Karpuz kabuğunu bekler denizler

Martı çığlıkları gibi çocuk çığlıklarını

Köpüklü bira ve uysal dalgalar gibi yüreğim

Birde sen olsan bu yaz

Aydın Göle

20 şubat 2003

***

111

Beyaz gecelerinde kışın

Yıldızlar yere inmişlerdir

Gördüğüm kar değildir

Bu kadar beyaz

Bu kadar ışıklı

Yıldızdır sana gülen

Aydın Göle

26 şubat 2003

***

Gönderilmiş şiirlere sıra geldi. Daha önce gene bu köşede kan kardeşimden söz etmiştim. En kötü anında bile gülebilen hayat dolu bir hanımefendi. Şimdi sırayla okuyacağınız üç şiiri ona yazdım ve kısa mesajla gönderdim. Gönderilmiş şiirler bölümünde bölü işaretinden sonra gelen sayı ona yazılan şiir sayısını gösterir.

…

233/1

Şayet sabah olmayacaksa

Senin neşen kalsın yanımda

Ekmek su istemem

Oksijeni azalsın varsın

Ciğerime alıp verdiğim havanın

Bana bir nefeslik sen yeter.

Aydın Göle

26 şubat 2003

***

234/2

Gece sakindi, gece sessizdi

Gece yekindi, gece esindi

Gece hüzünler peşin peşindi

Geceleri ben aldım

Sana sevgiler ve sevinçler kalsın diye

Aydın Göle

05 mart 2003

***

235/3

Sana güneş

Gülen yüzünü göstersin daima

Gün güneşliyse

Sevincin yarısı önceden verilmiştir

Aydın Göle

06 mart 2003

***

Bu şiiri kime yazdığımı hatırlamıyorum. Ama gönderilmiş şiirler arasında olduğu için birine gönderdiğim kesin. Kan kardeşime gönderdiğimi tahmin ediyorum. Çünkü o dönemin şiiri.

…

236

Rüyada olsam uyanırdım

Ayakta olsam uzanırdım

Kaybetmiş olsam kazanırdım

Sen benim için mucizesin bir tanem

Baklava istemem, istemem börek

Benim istediğim sevgi dolu yürek

Bana verdin lütfederek

Benim için mucizesin bir tanem

Her şeye doyarım sana doyamam

Öyle taze nefessin sen

Senli zamanları bil ki sayamam

Öyle enfessin sen

Benim için mucizesin bir tanem

Aydın Göle

06 mart 2003

***

Bu şiir kalıpları kırmak ve değişik düşünceler üretmek istediğim bir şiir. Şiiri yazdığım hanım Che Guevara beresi takan, ülkücü bir hanımdı. Aklın sınırlarında gezmeyi çok seviyordu. Öyle şiirler yazıyordu ki anlamak ve çözmek için dünyanın hatırı sayılır edebiyat fakültelerinden birini bitirmek gerekiyordu. Bense ona gene anlaşılır bir şiirle cevap veriyordum. Anlaşılmazı yazacak kadar akıllı olmadığımı unutmuş değilim. Onun için boyumdan büyük işlere kalkışmadım. Benim kendime ait kalıplarımı kırıp kırmadığıma bu köşeyi okuyan devamlı okuyucum karar versin.

…

237

Vestiyerde bıraktığın şapka mı

Ben zaten şapka takmam ki

Maksat elim boş kalmasın

Almayı unuttum çıkışta

Askıda bensiz üşümüş

Gecenin sessizliği dolmuş içine

Elime aldım döküldüler

Yüreğim üşüdü

Elim buz kesti

Artık yazlar uzak bir düş

Mutluluk küçük bir gülüş

Eskide kalan

Kar yağmaya korkuyor bu yerde

Aydın Göle

10 mart 2003

***

Gene muhtemelen kan kardeşime yolladığım bir şiir. Kime yolladığımı yazmamışım. “Aşk insanı kendinden uzaklaştırır, oysaki insanın kendine kendisi çok lazımdır” dediğim bir şiir.

…

238

Bir yol var yarına uzanan, umut yüklü

Kederleri irin gibi akıttım yalnız saatlerime

Gürbüz çocuk doğdu içimde

Belki aşk hayata lazım fakat

Aşklarla çok yittim hayattan ben

Bana ben gerek bu yüzden daha çok

Daha çok ben

Aydın Göle

13 mart 2003

***

Kan kardeşime gönderilmiş bir şiir daha. Bu bölü işaretinin ardındaki verdiğim sayıdan da belli. Osmanlı İmparatorluğunun yıkılmasıyla Orta Doğu Bölgesi ve Arap halkının batının her türlü baskısıyla zarar gördüğünü, halâ görmeye devam ettiğini anlattığım bir şiir.

239/4

Lâleler açmış mı lâle diyarında

Açsınlar çünkü yok başka çiçek, lâle ayarında

Debdebeli saltanat çiçeğidir dostun, ağyarında

Görürsen açtığını bir dere kenarında

Mazinin yadigârını al koynuna, sakla

Rüzgârlara bırakma, koparmasınlar yapraklarını

Zaten acımasız esiyor, ters yönden bize doğru

Lâleler açmış mı lâle diyarında

Bebeler babasını bekler mi meme emerken

Ağaçlar yanmış yaprakların acısını duyar mı

Köklerinde bu seher vakti Bağdat’ta

Bir kımıltı var mı toprakta en derinde

Sıcak mı eser rüzgarları, yüzleri yakmaz mı

İlaç bulamamış hastadır Bağdat, her gözden şifa ummaz mı

Savaş mı sarar dünyayı, kuşatır mı barış evreni

Bir dilim ekmeğe vakit yok mu

Yok mu kurumuş dudaklara bir yudum su

Allah’ım ne ettikte biz lâleler soldu

Lâlelerin hesabı kimlerden soruldu

Artık yeter Allah’ım lâleler açsın diyarında

Bebekler babalarını beklemesin artık

Sevdalar uçsun kuşların kanadında

Açsınlar çünkü yok başka çiçek lâle ayarında

Aydın Göle

13 mart 2003

***

Hepinize iyi pazarlar sevgili okurlar.

Yayın Tarihi: 03.08.2014

MEDENİYETLER SAVAŞININ BİZE YANSIYAN SONUÇLARI 3

Kişisel veya toplumsal yada İslam dünyasında yaşanan sorunlara rağmen yaşanabildiği kadar mutlu bir bayram yaşamış olmanız dileğiyle yazı dizimizi bu günkü bölümüyle bitirelim.

Bir önceki yazının sonuna doğru karşılaştırmalı modernizm ve postmodernizm listesi  vermiş ve o listeyi olabildiğince seçerek uzun tutmuştum. Listeyi hatırlamak için bir kez daha, ama bu kez hepsini toptan veriyorum.

Modernizmle Postmodernizmin Karşılaştırması:

*Hiyerarşi, düzen, merkezileştirilmiş kontrol / Anarşi, düzenin yıkılması, merkezi kontrolun kalkması

*Büyük politik yatırımlar (millet-devlet, parti)/ Mikropolitik yatırımlar, kurumsal güç çatışmaları, kimlikçi politikalar

*Milli kimliğin ve kültürün söylemi; kültürel ve etnik orijinler miti / Lokal söylemler, büyük söylemlerin ironik yıkımı: orijine ait mitoslarının aksi

*Bilim ve teknoloji vasıtasıyla büyük ilerleme söylemi / ilerlemeye şüpheyle bakmak, teknoloji karşıtlığı reaksiyonlar, yeni çağ dinleri

*Temsilcilerin ve medyanın önündeki “gerçeğe” inanç, “orijinalin” içtenliği / Aşırı realite, imaj doygunluğu, taklidîn gerçek olandan daha güçlü olması, gerçekte var olmayan şeylerin sunulması ve bunların var olanlardan daha güçlü olması

*Kitle kültürü, kitle tüketimi / Kültürün kitlesel olmaması (demassified culture), küçük pazarlar, az üretim

*Medya yayını / Birbirini etkileyen, müşteriye hizmet eden medyanın dağıtımı, çok miktarda küçük medya’ların ortaya çıkması (Network ve Web)

*Merkezileşmiş bilgi / Dağıtılmış, yayılmış bilgi

*Yüksek ve aşağı kültür ayrımı; yüksek veya resmi kültürün normatif ve otoriter olmasında konsensüs / Aşağı popüler kültür tarafından yüksek kültür hakimiyetinin bölünmesi; popüler ve yüksek kültürün karışımı; pop kültürünün yeni değerler kazanması

*Tam çalışmaların ve amacın sanat olması / Proses, performans, üretim olarak sanat

*Sanat: sanatçı tarafından meydana getirilen orijinal bir objedir / Sanat: dinleyiciler ve alt kültürler tarafından meydana getirilen kültürün yeniden işlenmesi

*Genel sınırlar ve bütünlük hissi (sanat, müzik ve edebiyatta) / Melezlik, kültürlerin yeniden birbirlerine bağlanması

*Derinlere uzanan kökler-derinlik / Kök gövdeler-yüzeysellik

*Niyet ve gayede ciddiyet / Oyun, ironi, resmi ciddiyete tepki

*Birleşmişlik duygusu, benliğin merkez olması; “ferdiyetçilik”, birleşmiş kimlik / Bölünmüşlük duygusu ve benliğin merkez olmaması, çoklu ve çatışmacı kimlikler

*Cinsel farklılığa göre şekillenmiş güç düzeni, tek cinsiyetler, pornografinin dışlanması / Çift cinsiyetlilik, pornografi

*Dünyanın anlatıcısı olarak kitap, yazılı bilgi sistemi olarak kütüphane /Yazılı medyanın fiziki sınırlarının aşılması olarak yüksek-medya, 

*Makine / Bilgi

Bu listeye bakarak olanı biteni anlamak mümkün. Yani hiçbir şey öyle kendiliğinden olmuyor. Olanlarda olduğuyla kalmıyor, kalamıyor. Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesinin 2008 yılında yayınlanan bir sayısında Christian Geyer’in söyledikleri bu görüşlerinde geçiciliğinin kanıtı. Geyer’e göre (ki herkes bu fikre ortak olabilir);

“Kültür donmuş, tamamlanmış bir şey değildir. Hayatta kalmak için sürekli kendini içten içe yenilemektedir.

Nereye bakarsak bakalım: Kültürel değil siyasal mantığın birincil olduğu gözümüze çarpar. Aslında kültürel yorumlama modellerini üretenler, siyasal amaçlardır. Paylaşım savaşları kendilerini etnik ya da dinsel olarak gösterebilirler.”

Yani her ne kadar hedef şaşırtılsa da siyasal mantık öyle kolay görülür durumdadır ki, görmemek için kör olmak gerekir.

Bunca sözün ardından yakın zamanda Bernard Lewis’le yapılan sohbete gelmek istiyorum.

Bernard Lewis o sohbette şunları söylüyor:

“AKP’nin hedefi İslami demokrasi!”

(Bu başlık beni ürkütmedi. Çünkü demokrasinin rengi ne olursa olsun, asıl olan demokrasinin olmasıdır. Demokrasi çoğunlukçuluktan kopup, çoğulculuğa yönelmektir. Keşke böyle olsa.)

AKP’nin amacının ‘İslami demokrasi’ olduğunu vurgulayan Lewis, “Bu, demokrasinin tek yönlü sokak olması anlamına gelir. Bu yolla gelirsiniz ama aynı yolla gitmezsiniz” diye konuştu. 
 

BİTTİ

Yayın Tarihi: 01.08.2014